कलब्रेकमा पोइन्ट गन्ने नियम तीनवटा मात्र छन्, चौथो छैन।
जति हात कल गर्नुभयो, ठ्याक्कै त्यति नै लिनुभयो भने कल बराबरको पोइन्ट। कलभन्दा बढी लिनुभयो भने कल, र प्रत्येक अतिरिक्त हातका लागि ०.१ थप। कलभन्दा कम लिनुभयो भने पूरै कल घट्छ — जति हात कम भयो त्यति होइन, पूरै संख्या।
त्यसैले ४ को कल चार हात लिँदा ४.० हुन्छ, छ हात लिँदा ४.२, र तीन हात मात्र लिँदा −४। यही हिसाब पाँच राउन्डसम्म जोड्नुहोस् — नेपाल र भारतको खेल यत्ति नै हो — अन्त्यमा सबैभन्दा बढी पोइन्ट हुनेले जित्छ।
हातैले स्कोर लेख्दै हुनुहुन्छ? Callbreak Score Tracker ले पाँचै राउन्डको हिसाब आफैँ गर्छ — निःशुल्क, इन्टरनेट नचाहिने।
तीनै नियम एउटै तालिकामा
| के भयो | राउन्ड स्कोर | उदाहरण |
|---|---|---|
| कल जति नै हात लियो | कल जति | ४ कल, ४ हात → ४.० |
| कलभन्दा बढी हात लियो | कल + हरेक अतिरिक्त हातलाई ०.१ | ४ कल, ६ हात → ४.२ |
| कलभन्दा कम हात लियो | पूरै कल घट्ने | ४ कल, ३ हात → −४ |
तेस्रो हरफ नै खेल निर्णय गर्ने हरफ हो। पुगेको ४ को कल ४.० हो, एउटै हात नपुगेको त्यही कल −४। एउटै हातको फरकले आठ पोइन्ट तलमाथि पार्छ। त्यसैले साहसी कलभन्दा हिसाब गरेको कल राम्रो — यो कुरा कल गर्ने रणनीति मा विस्तारमा छ।
शून्यको कल हुँदैन। नेपाल र भारतमा खेलिने रूपमा कम्तीमा १ र बढीमा १३ कल गर्न मिल्छ। Pagat ले वर्णन गरेको Call Bridge मा भने कम्तीमा २ कल गर्नुपर्ने र १२ सम्मलाई मात्र व्यावहारिक कल मानिएको छ। दुवैमध्ये कुनै एउटालाई मात्र "सही नियम" नभन्नुहोस् — खेल सुरु गर्नुअघि टेबलमै मिलाउनुहोस्।
एउटा राउन्ड, खेलाडी अनुसार
चार जना खेलाडी, तेह्र हात। कल सबैले पहिलो पत्ता खेल्नुअघि नै गरिसकेका हुन्छन्।
| खेलाडी | कल | लिएको हात | कसरी | राउन्ड स्कोर |
|---|---|---|---|---|
| बिमल | ४ | ५ | कल पुग्यो, एक हात बढी | ४.१ |
| आश्मा | २ | २ | ठ्याक्कै कल पुग्यो | २.० |
| तुल्सी | ३ | ३ | ठ्याक्कै कल पुग्यो | ३.० |
| हेम | ४ | ३ | कल पुगेन, पूरै कल घट्यो | −४ |
यहाँ दुई कुरा हेर्नुहोस्।
हेमको एक हात मात्र नपुगेको हो, तर घटेको ४ नै हो, १ होइन। कति हातले चुक्नुभयो भन्ने कुराले केही फरक पार्दैन। एक हात नपुग्नु र तीन हात नपुग्नु उस्तै महँगो हुन्छ। त्यसैले कल पुग्ने सम्भावना सकियो भन्ने पक्का भएपछि आफ्नो कल पछ्याउन छाडेर अरूको कल बिगार्नतिर लाग्नु राम्रो।
लिएका हातको जोड ठ्याक्कै १३ छ, किनभने राउन्डमा तेह्रवटै हात कसै न कसैले लिन्छ। कलको जोड भने १३ हुनैपर्छ भन्ने छैन — यहाँ १३ छ, तर १२ वा १५ भए पनि खेल चल्छ।
०.१ ले के गर्छ
एउटा अतिरिक्त हातको मूल्य कल गरेको एक हातको दसौँ भाग हो। दस वटा अतिरिक्त हात मिलेर मात्र एक पोइन्ट बन्छ। यो अनुपात नै मुख्य कुरा हो: बढी हात जितेको इनाम पाइन्छ, तर ठूलो कल गरेर पुर्याउने खेलाडीलाई उछिन्ने जति होइन।
| कल | लिएको हात | राउन्ड स्कोर |
|---|---|---|
| ८ | ८ | ८.० |
| २ | ८ | २.६ |
| ५ | ५ | ५.० |
| ५ | ९ | ५.४ |
| ५ | ४ | −५ |
२ कल गरेर आठ हात सोहोर्नेको स्कोर २.६ मात्र। ८ कल गरेर आठै हात पुर्याउनेको ८.०। ठूलो कल तीन गुणाभन्दा बढी मूल्यको छ, र त्यो ठीकै हो — आठ हातको वाचा गरेर पुर्याउनु दुई हातको वाचा पुर्याउनुभन्दा निकै गाह्रो हुन्छ।
अतिरिक्त हात प्रायः रोजेर आउँदैनन्। नेपाल र भारतको नियममा लिड भएको रङको पत्ता हातमा छ भने त्यही रङ फाल्नैपर्छ, र त्यति बेला जितिरहेको पत्तालाई काट्न सक्नुहुन्छ भने काट्नै पर्छ। लिड भएको रङ छैन भने हुकुम, अर्थात् इस्पिक (spades), ले काट्नै पर्छ; कसैले पहिल्यै इस्पिक खेलिसकेको छ भने त्योभन्दा ठूलो इस्पिक हुँदाहुँदै सानो फाल्न मिल्दैन। यी नियमको पूरा विवरण रङ नमिल्दा लागू हुने नियम मा छ। स्कोरका लागि बुझ्नुपर्ने कुरा यत्ति हो: नचाहेर जितिएका हात धेरै हुन्छन्, र तिनको मूल्य दसौँ भागमै सीमित रहन्छ।
हातैले लेख्दा सजिलो तरिका: अतिरिक्त हातलाई पूरै खेलभरि छुट्टै महलमा सिङ्गो संख्यामा लेख्नुहोस्, अनि अन्त्यमा एकपटक दसले भाग गर्नुहोस्। पाँच राउन्डमा चार अतिरिक्त हात भए ०.४ हुन्छ। कल पुगेको राउन्डले मात्र त्यो महलमा केही थप्न पाउँछ।
पूरा खेल: पाँच राउन्डको हिसाब
उही चार जना, पूरा खेल। हरेक कोठामा कल / लिएको हात = राउन्ड स्कोर छ।
| राउन्ड | बिमल | आश्मा | तुल्सी | हेम |
|---|---|---|---|---|
| १ | ४ / ५ = ४.१ | २ / २ = २.० | ३ / ३ = ३.० | ४ / ३ = −४ |
| २ | ३ / २ = −३ | ३ / ४ = ३.१ | ५ / ५ = ५.० | २ / २ = २.० |
| ३ | ४ / ४ = ४.० | ४ / ५ = ४.१ | २ / १ = −२ | ३ / ३ = ३.० |
| ४ | ३ / ३ = ३.० | २ / ३ = २.१ | ४ / ४ = ४.० | ३ / ३ = ३.० |
| ५ | ५ / ५ = ५.० | २ / २ = २.० | ३ / ४ = ३.१ | २ / २ = २.० |
अब कुल जोड, जुन टेबलमा साँच्चै काम लाग्ने महल हो।
| राउन्डपछि | बिमल | आश्मा | तुल्सी | हेम |
|---|---|---|---|---|
| १ | ४.१ | २.० | ३.० | −४.० |
| २ | १.१ | ५.१ | ८.० | −२.० |
| ३ | ५.१ | ९.२ | ६.० | १.० |
| ४ | ८.१ | ११.३ | १०.० | ४.० |
| ५ | १३.१ | १३.३ | १३.१ | ६.० |
आश्माले जितिन्, १३.३ ले। उनले पूरै खेलमा एउटै ठूलो कल गरिनन् — दुई, तीन र चार को कल गरिन्, सबै पुर्याइन्, र तीनवटा अतिरिक्त हातले ०.३ थपिन्। त्यही ०.३ ले बिमल र तुल्सीलाई पछाडि पार्यो।
हेमतिर हेर्नुहोस्। पहिलो राउन्डमा ४ कल गरेर ३ हात लिए, र −४ बाट खेल सुरु भयो। बाँकी चारै राउन्डमा उनको कल पुग्यो, तर पहिलो राउन्डको प्वाल पुरिएन। यस्तो प्वाल कसरी बन्छ र कसरी पुरिन्छ भन्ने कुरा नेगेटिभ पोइन्ट मा छ।
बिमल र तुल्सी दुवै १३.१ मा सकिए। दशमलवले धेरैजसो बराबरी फुटाइदिन्छ, तर सधैँ होइन।
स्कोरसिट बिग्रियो कि भनेर तीन जाँच
राउन्ड सक्किएपछि यी तीन कुरा हेर्नुहोस्। पाँच सेकेन्ड लाग्छ, र जोडघटाउका प्रायः सबै गल्ती यहीँ समातिन्छन्।
| जाँच | किन काम गर्छ |
|---|---|
| चारै जनाले लिएको हातको जोड ठ्याक्कै १३ | राउन्डमा तेह्रवटै हात हुन्छन्, हरेक कसैको हुन्छ |
| कुनै राउन्ड स्कोर ठ्याक्कै ० छैन | नेपाल-भारतको नियममा सबैभन्दा सानो कल १ हो, त्यसैले हरेक राउन्ड स्कोर कि १.० वा त्योभन्दा माथि, कि −१ वा त्योभन्दा तल |
| कुनै स्कोरमा दुई दशमलव अङ्क छैनन् | अतिरिक्त हात दसौँ भागमा गनिन्छ, त्यसैले एउटा दशमलव अङ्क नै अधिकतम |
पहिलो जाँचमा कल गनिँदैन। कलको जोड ११, १३ वा १५ — सबै सामान्य हो। तेह्रमा बाँधिने लिएका हात मात्र हुन्।
राउन्ड-राउन्डको कुल जोड लेख्दै जानुहोस्, अन्त्यमा मात्र नजोड्नुहोस्। दोस्रो राउन्डको गलत अङ्क यसरी लेख्दा तुरुन्तै भेटिन्छ; अन्त्यमा भेट्न असम्भव जस्तै हुन्छ। खाली स्कोरसिटको ढाँचा स्कोर सिट मा छ।
नियम कहाँ-कहाँ फरक पर्छ
स्कोरका झगडा जोडघटाउको कमै हुन्छ; प्रायः कुन संस्करणको नियम खेलिँदै छ भन्ने अन्योलको हुन्छ। यी कुरा पहिलो पत्ता बाँड्नुअघि नै मिलाउनुहोस्, कसैले चार पोइन्ट गुमाएपछि होइन।
कल नपुगेको सजाय। मूलधारको नियम, र यहाँको सबै हिसाब, पूरै कल घट्ने हो। कतै-कतै भने ४ को कलमा २ हात मात्र आए −२ घट्छ, अर्थात् नपुगेको फरक मात्र घट्छ भनेर लेखिएको पाइन्छ। त्यो मूलधारको नियम होइन। तपाईंको घरमा त्यसै गरी खेलिँदै आएको छ भने त्यो सुरुमै भन्नुहोस्।
कम्तीमा कति कल। नेपाल र भारतमा १, Pagat को Call Bridge मा २।
फरक स्कोरिङ प्रणाली नै। Pagat ले अर्को प्रणाली पनि टिपेको छ: कल गरे जति वा एक हात बढी लिँदा पनि कल पुगेको मानिने, र ८ वा त्योभन्दा माथिको कल पुगे सिधै १३ पोइन्ट — कुनै समूहले १६ राख्छन्। अर्को संस्करणमा अतिरिक्त हातको मूल्य नै हुँदैन र कल ८ भन्दा माथि जान पाउँदैन। यी गलत होइनन्, तर नेपाल र भारतका अधिकांश टेबलले खेल्ने यी होइनन्।
खेल कति राउन्डको। नेपाल र भारतमा पाँच राउन्ड सामान्य हो। Pagat को आधारभूत वर्णनमा भने खेल कहिले सकिने भन्ने तोकिएको छैन; पाँच बाँडको र दस बाँडको खेल विकल्पका रूपमा उल्लेख छ।
यीबाहेक तीन घरेलु नियम बारम्बार आउँछन्, र तिनले लेखिने अङ्क नै बदल्छन्।
| घरेलु नियम | स्कोरमा के फरक पर्छ |
|---|---|
| कलको जोड कम भए पुनः बाँड्ने | चारै कलको जोड धेरै कम भयो भने पत्ता फेरि बाँडिन्छ, सबैले नयाँ कल गर्छन्। Pagat ले यसको सीमा १० राखेको छ |
| ठ्याक्कै ९ को बोनस | ९ को कल रहन दिइयो भने कल + ०.१ पाइन्छ र राउन्ड त्यहीँ सकिन्छ |
| ८ मा तुरुन्तै जित | ८ कल गरेर ठ्याक्कै ८ हात लिए खेल त्यहीँ सकिन्छ |
राउन्ड ४ पुग्दा हाम्रै टेबलको हिसाब बारम्बार बिग्रिने भएकाले Callbreak Score Tracker मैले बनाएको हुँ। यसले दुइटा काम एउटै स्कोरिङ कोडबाट गर्छ: बटसँग पूरै खेल खेल्छ, र साँचो पत्ता खेल्दै गरेका चार जनाको स्कोरसिट राख्छ। दुवैतिरको अङ्क एउटै ठाउँबाट आउने भएकाले फरक पर्दैन। माथिका तीन घरेलु नियम सेटिङमा खोल्न-बन्द गर्न मिल्छ, गलत लेखिएको राउन्ड सच्याउन मिल्छ, र खेल जारी छ भने पाँचौँ राउन्डपछि थप राउन्ड पनि थप्न मिल्छ। इन्टरनेट चाहिँदैन, लगइन चाहिँदैन, विज्ञापन छैन।
सामान्य गल्तीहरू
नपुगेको फरक मात्र घटाउने। ५ को कल एक हातले चुक्दा −५ हो, −१ होइन। धेरैजसो झगडा यहीँबाट सुरु हुन्छ।
अतिरिक्त हातलाई १ गनेको। ३ को कलमा ५ हात आए ३.२ हुन्छ, ५ होइन।
कल नपुगेकालाई पनि दशमलव दिने। ६ कल गरेर ४ हात लिए स्कोर −६ हो। त्यो हरफमा कुनै दशमलव आउँदैन।
अन्त्यमा दशमलव मेटाइदिने। १३.३ र १३.१ नतिजा हो। १३ र १३ झगडा हो।
कलको जोड १३ बनाउन खोज्ने। त्यो आवश्यक छैन। १३ मा बाँधिने लिएका हात मात्र हुन्।
हरेक राउन्डको स्कोर मात्र लेखेर अन्त्यमा जोड्ने। राउन्डैपिच्छे कुल जोड पनि लेख्नुहोस्।
प्रायः सोधिने प्रश्नहरू
कलब्रेकमा पोइन्ट कसरी गनिन्छ?
कल र लिएका हात दाँज्नुहोस्। बराबर भए कल जति पोइन्ट। बढी भए कल जोड हरेक अतिरिक्त हातको ०.१। कम भए पूरै कल घट्ने। चौथो अवस्था छैन।
कलभन्दा बढी हात लिए के हुन्छ?
कल सुरक्षित रहन्छ र हरेक अतिरिक्त हातले ०.१ थप्छ। ४ कल गरेर ७ हात लिए ४.३। कलब्रेकमा अतिरिक्त हात कहिल्यै सजाय बन्दैन — यो कुरामा यो खेल Spades भन्दा फरक छ।
६ हात जित्दा पनि स्कोर ४.२ मात्र किन?
किनभने तपाईंले ४ कल गर्नुभएको थियो। पोइन्ट प्रतिज्ञाको दिइन्छ, प्रदर्शनको होइन। ६ पोइन्ट चाहिन्छ भने ६ कल गर्नुहोस्, र नपुगे −६ हुन्छ भन्ने पनि स्वीकार्नुहोस्।
एउटा राउन्डमा शून्य स्कोर आउन सक्छ?
सक्दैन। नेपाल-भारतको नियममा सबैभन्दा सानो कल १ हो, त्यसैले सानोमा सानो राउन्ड स्कोर १.० र −१ हुन्। Pagat को Call Bridge मा कम्तीमा २ कल गर्नुपर्छ, त्यहाँ पनि शून्य आउँदैन। हरेक राउन्डले कुल जोड कुनै न कुनै दिशामा सार्छ।
चारै जनाको कलको जोड १३ हुनुपर्छ?
पर्दैन। १३ मा बाँधिने लिएका हात मात्र हुन्। कलको जोड धेरै कम भए पत्ता फेरि बाँड्ने घरेलु नियम भने चलनमा छ — Pagat ले त्यसको सीमा १० उल्लेख गरेको छ।
कलब्रेक कति राउन्डको हुन्छ?
नेपाल र भारतमा पाँच राउन्ड। Pagat को आधारभूत वर्णनमा खेल सकिने बिन्दु तोकिएको छैन, र पाँच बाँड तथा दस बाँडका खेल विकल्पका रूपमा दिइएका छन्। त्यसैले लम्बाइ सुरुमै मिलाए हुन्छ।
दुई जनाको कुल स्कोर बराबर भयो भने?
दशमलवका कारण बराबरी कमै हुन्छ, तर माथिको खेलमा जस्तै हुन पनि सक्छ। त्यस्तो बेला टेबलले जे मिलाउँछ त्यही — एउटा थप राउन्ड सबैभन्दा सजिलो — तर त्यो सहमति खेल सुरु हुनुअघि गर्नुहोस्।
लकडी वा Call Bridge को स्कोरिङ पनि यही हो?
नाम स्थानीय हुन्, खेल उही हो। स्कोरिङमा सानो-तिनो फरक भने साँच्चै छ, र त्यो माथि लेखिएकै किसिमको हो: कम्तीमा कति कल, नपुगेको सजाय, ठूलो कलमा बोनस छ कि छैन। यति मिलाएपछि बाँकी आफैँ मिल्छ।
अझ पढ्नुहोस्
- कलब्रेक कसरी खेल्ने? सम्पूर्ण नियम
- कलब्रेक स्कोरिङ नियम, उदाहरणसहित
- नेगेटिभ पोइन्ट कसरी बन्छ र कसरी पुरिन्छ
- पाँच राउन्डको स्कोर सिट
- कलब्रेक: नियम, स्कोरिङ र जित्ने तरिकाको पूरा गाइड
लिनुहोस्: Callbreak Score Tracker — आइफोन र एन्ड्रोइडमा निःशुल्क। लिङ्कले तपाईंकै एप स्टोर खोल्छ।

